{"id":31,"date":"2024-10-02T15:57:25","date_gmt":"2024-10-02T14:57:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.marclaan.nl\/?page_id=31"},"modified":"2025-06-03T08:13:44","modified_gmt":"2025-06-03T07:13:44","slug":"een-greep-uit-mijn-archief","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.marclaan.nl\/?page_id=31","title":{"rendered":"Een greep uit mijn archief"},"content":{"rendered":"\n
\n\n\n\n
\n\n\n\n

Tsunami aan AI-schraapbots legt non-profit websites plat<\/h1>\n\n\n\n

De kosten hiervan lopen uit de hand bij Wikipedia en andere vrijwilligerswebsites .<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

MARC LAAN<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

2 juni 2025<\/p>\n\n\n\n

Sinds twee jaar ondervinden bezoekers van honderden internetadressen vertraagde toegang, doordat een leger van zoekrobots voortdurend de inhoud van websites doorzoekt naar bruikbare informatie voor het bouwen van modellen voor kunstmatige intelligentie.<\/p>\n\n\n\n

De bedrijven die actief zijn op de markt van Artificial Intelligence gebruiken de inhoud van Wikipedia en duizenden andere websites om hun AI-modellen te trainen. Volgens Wikipedia verstoren ze daarbij de toegang voor het gewone publiek, door volautomatisch een lawine van zoekopdrachten af te vuren op de websites waarvan zij de inhoud opslobberen.<\/p>\n\n\n\n

\u201cWij delen onze kennis gratis uit, maar onze servers kosten geld\u201d, waarschuwt Wikipedia<\/a>, de internet-encyclopedie die gerund wordt door vrijwilligers. Hondsbrutale internetrobots schrapen alle kennis op Wikipedia bij elkaar, om die te voeren aan grote websites die kunstmatige intelligentie aanbieden.<\/p>\n\n\n\n

Volgens de stichting Wikipedia, een niet op winst gerichte organisatie, zorgen de schraaprobots voor een \u201conge\u00ebvenaarde\u201d druk op de servers van de website. Dit dwingt de organisatie om veel extra geld te investeren in grotere computer-capaciteit. \u201cSinds januari 2024 is de bandbreedte die wij nodig hebben om onze bezoekers te informeren met meer dan vijftig procent toegenomen.\u201d Die drukte komt evenwel niet zozeer van menselijke bezoekers, maar vooral van volautomatisch opererende zoekrobots, die constant de gratis toegankelijke artikelen, afbeeldingen en video\u2019s bij elkaar schrapen, om die te voeren aan de vele AI-modellen die commerci\u00eble bedrijven de afgelopen twee jaar op de markt hebben gebracht.<\/p>\n\n\n\n

Bijgaande grafiek van Wikipedia toont hoe snel de multimedia-bandbreedte van zijn servers is gegroeid sinds begin 2024. Door de speuractiviteiten van de robots heeft de website steeds minder ruimte over om de pieken van menselijke bezoekers op te vangen, zoals tijdens de Amerikaanse verkiezingen en rond de dood van oud-president Jimmy Carter.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

De informatie-schrapende robots kopi\u00ebren ook artikelen over onderwerpen die doorgaans nauwelijks geraadpleegd worden door menselijke gebruikers. Nadere analyse door Wikipedia bracht aan het licht dat tweederde van het dataverkeer afkomstig is van internet-robots. De data-schrapers stelen zelfs de onderlinge discussies van de vrijwilligers die bijdragen aan de artikelen op Wikipedia. Hierdoor groeit de druk op de servers van de website buitenproportioneel.<\/p>\n\n\n\n

Het bannen van deze informatieschrapers is moeilijker geworden, doordat de digitale indringers voortdurend hun identiteit maskeren: zij gebruiken in hoog tempo wisselende IP-adressen van waaraf zij hun zoekopdrachten afvuren.<\/p>\n\n\n\n

Dat schrapende robots niet zelden de toegang tot websites blokkeren ondervindt ook de vrijwilligersorganisatie Mageia.org<\/a>, een aanbieder van het gratis pc-besturingssysteem Linux, dat een alternatief vormt voor het commerci\u00eble besturingssysteem Windows. Mageia sloeg deze week alarm:<\/p>\n\n\n\n

\u201cWe hebben altijd bots gehad die onze website bezochten,\u201d aldus een woordvoerder van Mageia. \u201cHet waren meestal vriendelijke bots, zoals de \u2018crawlers\u2019 die de databases van de grote zoekmachines up-to-date houden. Die vriendelijke bots lezen eerst ons robots.txt<\/em>-bestand voordat ze iets kopi\u00ebren. Ze respecteren de zoekbeperkingen die in dat bestand zijn ingesteld.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cDe situatie is evenwel veranderd. Net als andere websites, bijvoorbeeld Wikipedia<\/a>, worden we steeds vaker bezocht door AI-schrapers, bots die het internet afstruinen op zoek naar alles wat ze kunnen vinden om hun AI-toepassingen te trainen. Ze zijn meestal extreem hongerig naar informatie, dus downloaden ze veel; veel meer dan een gewone gebruiker zou doen. Bovendien zijn vele van die schrapers onbeleefd: ze respecteren de toegangsregels in onze robots.txt<\/em>-bestanden niet. En ze verbergen wie ze werkelijk zijn. Ze pauzeren ook niet tussen hun zoekacties \u2013 integendeel, ze bombarderen onze servers onophoudelijk met zoekopdrachten vanaf heel veel verschillende IP-adressen tegelijk. Het gevolg is dat delen van Mageia.org onbereikbaar worden.\u201d<\/p>\n\n\n\n

In onderstaande grafiek ziet u de processor-belasting op 18 mei 2025 van een van de belangrijke Mageia-servers. De organisatie merkt dat het blokkeren van de IP-adressen van deze schrapers zinloos is, omdat die constant overschakelen naar nieuwe IP-adressen.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

\u201cEen van onze systeembeheerders vertelde me zojuist over een groot probleem: mobiele proxy\u2019s. <\/em>Dit zijn digitale tussenpersonen waarmee bots hun zoekopdrachten doorgeven via de mobiele telefoons van nietsvermoedende gebruikers. Hierdoor lijken die verzoeken legitiem, en dus zijn ze moeilijk te blokkeren zonder ook onze menselijke gebruikers te blokkeren. Veel van dit soort zoekpraktijken vinden plaats zonder dat gebruikers zelfs maar doorhebben dat hun telefoon op deze manier wordt misbruikt.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cSommige computerprogramma\u2019s bevatten stiekeme proxy\u2019s die binnen een game of een andere app verstopt zitten, en verbergen dit in de kleine lettertjes van hun gebruiksvoorwaarden.\u201d Vorig jaar werd bekend dat Google een aantal van dergelijke apps uit zijn Play Store had verwijderd<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Niet alleen gehackte telefoons zijn terecht gekomen in zulke botnets, maar ook IoT-apparaten zoals koelkasten en thermostaten, en ook gewone pc\u2019s, wanneer die niet goed beveiligd zijn. Ze kunnen worden misbruikt door AI-schrapers.<\/p>\n\n\n\n

\u201cOnze Mageia-systeembeheerders slagen er keer op keer in het probleem op te lossen, maar het is een kat-en-muisspel, dus het probleem zal zich waarschijnlijk steeds opnieuw voordoen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Mageia doet een, waarschijnlijk vergeefse, oproep aan de AI-wereld: \u201cAls u mensen kent die meewerken aan het trainen van AI-toepassingen, vraag hen dan alstublieft ervoor te zorgen dat hun bots de robots.txt<\/em>-bestanden die ze tegenkomen lezen \u00e8n respecteren. En geef uw vrienden en familie, indien nodig, een seintje dat ze hun computers en andere slimme apparaten voorzien van alle beveiligingsupdates zodra die beschikbaar zijn.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Veel websites weren al ruim dertig jaar \u2013 sinds 1994 \u2013 ongewenste schrapers met een bestand onder de naam robots.txt<\/a>. Daarin staat vermeld welke pagina\u2019s van de site gekopieerd mogen worden, en welke beslist niet. In het verleden hielden veel robots zich vrijwillig aan die toegangsregels, zoals de schrapers van de grote zoekmachines als Google, Bing en DuckDuckGo, die kennis verzamelen over de inhoud van websites. Maar de nieuwe generatie AI-robots negeert de regels brutaalweg. Websites kunnen de AI-bots niet dwingen tot het naleven van de bezoekersregels.<\/p>\n\n\n\n

Het technologiebedrijf Cloudflare heeft al eens software ontwikkeld die systeembeheerders waarschuwt welke schraaprobots hun website lastigvallen. De software kan bekende AI-binnendringers blokkeren, maar is alleen beschikbaar voor klanten van de softwarefirma<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Enkele uitgevers van kranten en zelfs van Hollywoodfilms hebben intussen afspraken gemaakt met AI-firma\u2019s als OpenAI en Anthropic, om betaald te krijgen voor het kopi\u00ebren van hun artikelen. The New York Times<\/em> sloot hierover deze week een akkoord<\/a> met AI-bedrijf Amazon.<\/p>\n\n\n\n

Maar uitgeverijen vrezen tegelijk dat de inhoud van hun websites allang zonder hun toestemming gevoerd is aan de AI-modellen. AI-firma\u2019s beweren namelijk dat alle \u201cpubliekelijk toegankelijke\u201d data vrijelijk tot hun beschikking staat om hun AI-modellen mee te trainen.<\/p>\n\n\n\n

———————————————————————————<\/p>\n\n\n\n

Met geluid door de hersenbarri\u00e8re<\/h2>\n\n\n\n
Ultrasone trilling loodst Alzheimer-medicijn de hersenen in<\/h5>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Medicijnen tegen de ziekte van Alzheimer hebben er moeite mee door te dringen in de hersenen. Ons brein verdedigt zich tegen deze geneesmiddelen met een natuurlijke beschermingswal. Onderzoekers proberen deze barri\u00e8re veilig te openen met behulp van ultrasone geluidstrillingen.<\/p>\n\n\n\n

Tekst: Marc Laan<\/p>\n\n\n\n

\n

“Straks kunnen we voor het eerst meten hoev\u00e9\u00e9l van het medicijn echt in de hersenen van een Alzheimer-pati\u00ebnt aankomt. Dat weten we tot nog toe niet”<\/p>\n\n\n\n

Elsmarieke van de Giessen, nucleair geneeskundige Amsterdam UMC<\/strong><\/p>\n\n\n\n

“Zodra onze geluidstrilling een tijdelijke opening maakt in de bloed-brein-barri\u00e8re, gaan de moleculen van het medicijn de hersenen binnen.”<\/p>\n\n\n\n

Wiesje van der Flier, directeur Alzheimercentrum Amsterdam<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Met geluid door de hersenbarri\u00e8re – Janus, populair wetenschappelijk magazine<\/mark>, juni 2022<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

—————————————————————————————- <\/p>\n\n\n\n

Eerste draadloze pacemaker in Europa<\/h2>\n\n\n\n

Innovatie in de cardiologie voorkomt gevaarlijke ontstekingen in het hart<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Jaarlijks krijgen duizenden mensen een pacemaker, die een verkeerd hartritme corrigeert. Hartspecialist Reinoud Knops bracht voor het eerst in Europa bij een pati\u00ebnt een draadloze pacemaker in. Een onderhuidse defibrillator bestuurt het apparaatje. De nieuwe techniek voorkomt gevaarlijke complicaties.<\/p>\n\n\n\n

Tekst: Marc Laan <\/p>\n\n\n\n

\n

“Je kunt de pati\u00ebnt zelfs in de MRI-scanner schuiven, dat brengt de werking van de pacemaker niet in gevaar.” <\/p>\n\n\n\n

“Sensoren bepalen of het hart bestookt moet worden met een zware stroomstoot uit de defibrillator, of dat eerst volstaan kan worden met een serie kleine pulsjes vanuit de pacemaker.”<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Reinoud Knops, cardioloog Amsterdam UMC<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Twee communicerende apparaatjes voor het hart – Janus, populair wetenschappelijk magazine<\/mark>, maart 2022<\/p>\n\n\n\n

<\/h2>\n\n\n\n

<\/h2>\n\n\n\n

<\/h2>\n\n\n\n

<\/h2>\n\n\n\n

<\/section><\/h6>\n\n\n\n

===============================================================<\/p>\n\n\n\n

Adam is geen Eva<\/h2>\n\n\n\n

De strijd tegen onzichtbare hartkwalen bij vrouwen<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Vrouwen tussen 35 en 60 jaar kampen steeds vaker met hart- en vaatziekten. Lang niet altijd worden die op tijd ontdekt. Zelfs tijdens hartonderoek blijft een deel van hun aandoeningen onzichtbaar. Een nieuw expertisecentrum in Amsterdam UMC bindt de strijd aan tegen deze verborgen hartziekten.<\/p>\n\n\n\n

\n

“Hartproblemen worden nog te vaak gezien als een mannending. Toch overlijden dagelijks 53 vrouwen aan een hartaandoening, tegenover 50 mannen. Vrouwen overlijden zeven keer vaker aan een hartinfarct dan aan borstkanker.”<\/p>\n\n\n\n

“Er is nog een oorzaak waardoor hartaandoeningen bij vrouwen te veel onder de radar blijven. Vrouwen zijn wat breedsprakiger. Zij verhullen onbedoeld de kern van hun aandoening door meerdere klachten op te sommen. Als cardioloog moet ik dan de pati\u00ebnt dwingen helder te zijn.”<\/p>\n\n\n\n

Yolande Appelman, interventie-cardioloog Amsterdam UMC<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Beslist geen mannending<\/em> – Janus, populair wetenschappelijk magazine<\/span>, maart 2021<\/p>\n\n\n\n

—————————————————————————————————————<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Elk kind zijn eigen etiket<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Precisiepsychiatrie trekt ten strijde tegen ritalin<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

Kinderen met uiteenlopende breinstoornissen krijgen vaak het label ‘autisme’ of ‘ADHD’ opgeplakt. Velen slikken sterke medicijnen als ritalin, om bijvoorbeeld boosheid te onderdrukken, of onrust in de klas te voorkomen. Maar de oorzaak van hun stoornis is hiermee niet verholpen. Kinderpsychiater Hilgo Bruining wil af van deze standaardaanpak, en pleit voor individuele precisiebehandelingen.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n

<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\"Veertig jaar research heeft geen sluitende definities opgeleverd van autisme of ADHD. Toch blijven wij vasthouden aan dit systeem met grove labels. E\u00e9n op de zes kinderen krijgt nu al de diagnose ADHD of autisme.\"\n\n\"Het goede nieuws is dat er ongeveer veertig andere medicijnen bestaan, die je gericht kan inzetten bij breinstoornissen. Zij werken veiliger dan de chemische hamers als ritalin en antipsychotica. Een voorbeeld is Bumetanide, oorspronkelijk een plaspil voor mensen met hoge bloeddruk. Dit middel blijkt soms een verstoord brein te helpen prikkels uit de buitenwereld beter te filteren.\"\n\nHilgo Bruining, kinderpsychiater Amsterdam UMC<\/pre>\n\n\n\n
Elk kind zijn eigen etiket<\/em> – <\/mark>Janus, populair wetenschappelijk magazine, <\/mark>december 2020<\/mark><\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n
Veilig oud in je eigen huis<\/h2>\n\n\n\n
Zo lang mogelijk in het eigen huis blijven wonen, dat is wat veel mensen willen. Vaak zijn er aanpassingen van de woning voor nodig. Een uitgebreid overzicht van de mogelijkheden.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Negen van de tien 75-plussers wonen in de oude, vertrouwde woning. Wanneer je besluit zo lang mogelijk thuis te blijven wonen, zijn er zaken om in de toekomst rekening mee te houden: zo neemt je mobiliteit af en wordt de kans op vallen groter.<\/p>\n\n\n\n
Tegenwoordig is er een groot tekort aan levensbestendige veilige woningen. In je huidige huis blijven wonen is dan een noodzaak. Maar: niet alle woningen zijn onveilig. Maak, als je gaat nadenken over een toe-komstbestendige woning, voor jezelf een checklist. Waar zitten in de toekomst mogelijke risico\u2019s in mijn woning?<\/p>\n\n\n\n
\"De keuken is een veel gebruikte ruimte en daarom een goed begin. Het is veiliger die bovenkasten te vervangen door een paar lagere opbergruimtes. Laat dan meteen grote, diepe lades in de kasten aanbrengen, zodat je makkelijker bij de pannen kunt. Berg de zwaarste pannen en zware keuken-machines in de bovenste laden, dat scheelt tilwerk en spaart je rug.\"\n\n\"Een elektrische inductiekookplaat is veiliger dan gas en je hebt ze al vanaf \u20ac250. Daar komt wel vaak \u20ac350 bij voor het aanleggen van een of meer extra stroomgroepen in de meterkast.\"<\/pre>\n\n\n\n
\n
<\/p>\nOud worden in je eigen huis <\/em>– <\/mark>Geld & Recht, <\/mark>13 oktober 2020<\/mark><\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Lees het hele stuk online: <\/a>https:\/\/www.plusonline.nl\/langer-zelfstandig-wonen\/oud-worden-in-je-eigen-huis<\/a><\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
—————————————————————————————————————————<\/p>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
Voor het eerst hebben Nederlandse chirurgen iemand met een hartritmestoornis geopereerd in een MRI-scanner. Die levert veel scherpere beelden op dan het traditionele r\u00f6ntgenapparaat waar de pati\u00ebnt doorgaans in ligt. Dit verhoogt de slaagkans van de operatie aanzienlijk, waardoor herhaaloperaties minder voorkomen. Hiermee kan de wachtlijst van duizenden hartpati\u00ebnten bekort worden.<\/p>\n\n\n\n
\n
<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
\"Het was een huzarenstukje, we moesten de hele operatieprocedure opnieuw uitvinden. Er staan bij de ingreep tien man rond de pati\u00ebnt. Ik heb al die verschillende rollen in een apart gekleurd hesje gestoken. \"\n\"Je ziet in een MRI de samenstelling van het hartweefsel veel beter. Je vindt met je instrumenten makkelijker de juiste plek in het hart, waar de ingreep moet plaatsvinden.\" \n\nMarco G\u00f6tte, chirurg Amsterdam UMC<\/pre>\n\n\n\n
Opereren in de MRI-scanner – <\/em> Janus, populair-wetenschappelijk tijdschrift <\/span>– oktober 2020<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n
Een casinopensioen mocht het niet heten. Toch schommelen de pensioenen in het nieuwe pensioenstelsel mee met de beurskoersen. Je oudedagsuitkering is straks niet langer een belofte, gebaseerd op je loon. Het is slechts een verwachting, gebaseerd op de premies die je in de loop der jaren inlegt, aangevuld met het beleggingsrendement.<\/p>\n<\/p>\n
\"In het oude systeem moeten de penningmeesters van de fondsen iedere maand bijhouden of zij wel genoeg geld in kas hebben om die pensioenen over veertig jaar te kunnen uitbetalen. Er moest dus extra veel geld in de reserves zitten. Straks kijkt de penningmeester alleen nog naar wat je tot nu toe hebt ingelegd.\"

\"Tegen de tijd dat je met pensioen gaat, verdeelt het fonds het bedrag op jouw rekening in twintig partjes van een jaar. Twintig jaar is je gemiddelde levensverwachting. Wie langer leeft, krijgt geld uit de potjes die overblijven van mensen die korter leven dan twintig jaar.\"<\/pre>\n
Nieuw pensioenakkoord met lossen eindjes<\/em> – Geld & Recht – september 2020<\/span><\/p>\n<\/p>\n
\n
Stop eens een mummie in de CT-scanner<\/h1>\n
\"\"<\/a><\/p>\n
Radiologisch laboranten van het Amsterdam UMC bekijken na werktijd bijzondere pati\u00ebnten in hun CT-scanner. Het zijn drieduizend jaar oude mummies, die door steeds betere scantechnieken nog allerlei verrassingen in petto hebben. Zoals een poppetje van klei in hun gebalsemde buik. Of een nest krokodillenbaby’s.<\/p>\n
\"Met een vrachtwagen komen de mummies in gesloten kisten uit Leiden. Bij het uitladen gaat de bewaking mee om de optocht te begeleiden naar de eerste etage, waar de CT-scanners staan.\"

\"Om te testen of de r\u00f6ntgentechniek ook bij een mummie werkt, schoven wij eerst een koffiekopje in de scanner. Dat ging goed, waarna een een antieke Griekse vaas volgde. Toen wij vervolgens een mummie door de scanner haalden, bleek het een man te zijn met een reeks gebroken ribben en een dwarslaesie in zijn nek. Vermoord misschien?\"

                    - Roel Jansen, radiologisch laborant Amsterdam UMC

\"In een dierenmummie zaten twee krokodillen met daaromheen gedrapeerd 47 krokodillenbaby's. Wellicht een symbool van vruchtbaarheid.\"

                    - Lara Weiss, conservator Rijksmuseum voor Oudheden<\/pre>\n
Radiologie en het geheim van de mummies<\/em> – Janus, populair-wetenschappelijk tijdschrift – juni 2020<\/span><\/p>\n
\n
Rente naar nul procent<\/h1>\n
\"\"<\/a><\/p>\n
Gratis geld en negatieve rente: vijf jaar geleden had niemand er nog van gehoord. De schuld wordt graag gegeven aan de Europese Centrale Bank. Maar er zijn meer oorzaken. Wij leven allemaal langer en sparen steeds meer. Pensioenfondsen doen daaraan mee door steeds meer geld apart te zetten voor hun langer levende deelnemers. Dit drijft de spaartegoeden eveneens op. En als ergens een overschot aan is, dan daalt de prijs. In dit geval de rente.<\/p>\n
\"De grote winnaars van de historisch lage rente zijn de overheden. Wie had durven denken dat de Griekse staat onlangs een half miljard euro aan staatsleningen kon binnenhalen tegen een rente van -0,02 procent?\"

\"Terwijl spaarders op een houtje bijten, wrijven beleggers zich in hun handen. De Amsterdamse beursindex AEX steeg in drie jaar met 30 procentpunt.\"<\/pre>\n
Lage rente – gunstig of juist niet?<\/em> – Plus Magazine, februari 2020<\/span><\/p>\n
\n
Dossier slaap<\/h6>\n
Schoppen in je slaap voorbode van Parkinson<\/h1>\n
\"\"<\/a><\/p>\n
Tekst: Marc Laan, foto: Marieke de Lorijn<\/p>\n
Slaapprofessor Ysbrand van der Werf bestudeert of slaapproblemen op jongere leeftijd een voorbode zijn van de ziekte van Parkinson in het latere leven. Schoppen en slaan tijdens de droomslaap kan een voorspeller van de ziekte zijn.<\/p>\n
Slaapproblemen voorbode van Parkinson – <\/em>JANUS, populair-wetenschappelijk tijdschrift – september 2019<\/span><\/p>\n
\"Pati\u00ebnten bij wie later Parkinson werd vastgesteld, bleken zo'n tien tot vijftien jaar daarvoor al te kampen met een onrustige remslaap. Soms beelden zij een droom uit, zij schoppen in hun slaap en maken afwerende handbewegingen. Ook zie je mensen doen alsof zij een sigaret uittikken.\"

\"Mijn opa schopte mijn oma eens tijdens een droom, en beweerde toen dat hij een doelpunt had gescoord. Maar hij kon helemaal niet voetballen. Hij heeft dan ook Parkinson ontwikkeld.\"
 
         - Ysbrand van der Werf, hoogleraar Functionele Neuroanatomie.<\/pre>\n
\n
Digitale spaarkaart verleidt hartpati\u00ebnt tot gezondere leefstijl<\/h1>\n
\"\"<\/a><\/p>\n
Wie zijn ongezonde leefstijl aanpakt, krijgt minder snel last van welvaartsziekten als suiker, kanker of een hartinfarct. Een digitale spaarkaart geeft een steuntje in de rug met punten voor gezond gedrag, die bijvoorbeeld recht geven op een bezoekje aan een leefstijltrainer.<\/p>\n
Digitale spaarkaart verleidt hartpati\u00ebnt – Wetenschapsjournaal – oktober 2019<\/span><\/em><\/p>\n
\"De meeste mensen zijn lui, als er op aan komt gezond te leven.\"

\"De politiek heeft alle leefstijlinterventies in de zorg wegbezuinigd.\"

                  - Roderik Kraaijenhagen, cardioloog te Amsterdam<\/pre>\n
\n
Even Apeldoorn bellen<\/h1>\n
\"\"<\/a><\/h1>\n
Een beetje noodweer kan in een paar uur tijd bij je thuis voor duizenden euro’s schade aanrichten. Wie betaalt de rekening?<\/p>\n
Welke storm- en waterschade krijg ik vergoed?<\/em> – Geld & Recht – februari 2020<\/span><\/p>\n
\"Een schade wordt niet vergoed wanneer je die had kunnen voorkomen.\"

\"Het KNMI spreekt van een storm bij windkracht 9. Verzekeraars noemen windkracht 7 al storm. Dat is gunstig voor de verzekerde.\"<\/pre>\n
\n
SiRy, big data en privacy: een mega-gevoelig thema onder ict-geleerden<\/strong><\/h1>\n
Het digitale snuffelprogramma SiRY, dat bijstandsfraude moet opsporen, staat op gespannen voet met de privacy van mensen. In 2014 zocht ik Maurice van Keulen van de Universiteit Twente op, die vertelt hoe gemeentelijke frauderechercheurs toen al met behulp van slimme algoritmen bijstandsfrauders achter de vodden zitten.<\/strong><\/em><\/p>\n
Vervolgens ging ik langs bij de Delftse ethicus Jeroen van den Hoven, om te vragen of dat allemaal wel kan. Hij pleit al jaren voor een recht te worden vergeten op internet. <\/strong><\/em><\/p>\n
Hieronder de twee verslagjes van destijds. Ze zijn actueler dan ooit:<\/em>
<\/strong><\/p>\n
\n
Digitale mol snuffelt naar uitkeringsfraude<\/h1>\n
marclaan.nl – 21 mei 2014<\/div>\n
 <\/div>\n
Kun je op Twitter met zekerheid iemands ware identiteit vaststellen, bijvoorbeeld die van een bijstandstrekker? Is het vervolgens mogelijk uit diens acties op internet op te maken of hij neigt tot uitkeringsfraude, zodat hij vervolgd kan worden?<\/strong><\/p>\n
\"\"<\/p>\n
Informaticaspecialist dr. Maurice van Keulen<\/a> (foto) is al een aardig eindje op weg beide vragen met “ja” te beantwoorden. Hij is onderzoeker bij het Centrum voor Telematica en Informatietechnologie aan de Universiteit Twente en financiert dit ICT-project mede met geld van het publiek-private onderzoeksprogramma COMMIT\/. Met enkele studenten en promovendi sleutelt hij, samen met het ministerie van Sociale Zaken, aan software die de fraudespeurders van de gemeenten ondermeer in staat stelt een onterecht ontvangen huurtoeslag op te sporen.<\/p>\n
De onderzoekers stoppen eerst een lijst met alle toeslagaanvragers in de computer. Vervolgens zoekt de software als een digitale mol volautomatisch naar de gedragingen van deze potenti\u00eble verdachten op sociale media als Twitter, Facebook of Marktplaats.<\/p>\n
Nauwkeurige resultaten<\/h4>\n
De sociale recherche koppelt al langer gegevens uit allerlei overheidsdatabanken aan elkaar, zoals van de Belastingdienst, de Gemeentelijke Basisadministratie en de Rijksdienst voor Wegverkeer. Door hier internetgedragingen aan toe te voegen levert die analyse nauwkeuriger resultaten op. Rijdt iemand een dure auto, staat die misschien op naam van zijn vrouw? Hoeveel bewoners telt het huishouden? Hoe groot is hun waterverbruik? Vooral dat waterverbruik en de autogegevens blijken een goede indicator voor fraude, zo weet de sociale recherche al langer. Met behulp van datamining analyseert de computer tot slot hoe groot de kans is dat iemand fraudeert.<\/p>\n
Herkenningsalgoritmes in onze software werken<\/h4>\n
Cruciaal bij dit forensisch onderzoek is het correct koppelen van een anoniem Twitter-account aan de juiste persoon. Van Keulen: “Ons vooronderzoek heeft bewezen dat de herkenningsalgoritmes in onze software werken. Veertig mensen deden vrijwillig mee. Twaalf van hen hadden een account op Twitter. Wij slaagden er in op basis van naam, spreektaal en adres uit miljoenen Twitter-accounts elf van de twaalf te koppelen aan hun account. Dat is een hoopvolle uitslag voor vervolgonderzoek.”<\/p>\n
“Fraudespeurders van de gemeenten voeren dossieronderzoek uit bij mensen van wie is vastgesteld dat er een hoge kans is dat ze frauderen. Zo kan mogelijk uitkeringsmisbruik worden bevestigd. Dat kost veel tijd. En als de initi\u00eble inschatting van kans op fraude niet zo goed is, levert dat uiteindelijk nogal wat tijdverkwisting en onderzoek naar onschuldige mensen op. De nieuwe opsporingssoftware vertelt de rechercheur nu veel accurater hoeveel procent kans er is dat iemand fraudeert. Zo kan de speurder beter selecteren wie een nader onderzoek waard is”. Van Keulen: “De informatie uit overheidsdatabanken is een papieren werkelijkheid. Wij gaan op zoek naar sporen in de echte werkelijkheid: de sociale media.”<\/p>\n
“Het succesvol herkennen van een fraudeur staat nog in de kinderschoenen. Onze software levert nu alleen een lijst op met waarschijnlijke Twitteraccounts van mensen. Maar het is geen grote stap meer daar nuttige sporen uit te halen.”<\/p>\n
‘Op het randje’<\/h4>\n
Is al dat wroeten in de privacy van duizenden onschuldige burgers wel ethisch verantwoord? Van Keulen: “Wij hebben samen met ethisch-filosofe Aimee van Wynsberghe<\/a> van de Universiteit Twente vastgesteld dat wat wij doen op het randje is. Zij gebruikt dit onderzoek als scenario voor haar eigen onderzoek naar privacy rondom sociale media. Haar oordeel is dat het doel, het blootleggen van fraude, deze methode legitimeert. Want met deze aanpak is er een balans tussen de privacy van de onschuldigen en het algemeen belang van de samenleving. Uiteindelijk komt het opsporen van fraude aan de hele maatschappij ten goede, dus ook aan die onschuldigen wier privacy in het geding is. Je moet dan wel tevoren technische en organisatorische voorzorgsmaatregelen treffen, zodat je de privacy-schending binnen de perken kunt houden.”<\/p>\n
Resultaat binnen een paar uur<\/h4>\n
Van Keulen werkt ook samen met het Nationaal Forensisch Instituut. Dat neemt bij invallen van alles in beslag, zoals pc\u2019s, camera\u2019s, usb-sticks en mobieltjes. Het NFI en Fox-IT trekken alle data er uit en laten er onderzoekers op los. Dat is tijdrovend, het gaat vaak om terabytes aan gegevens. “Wij helpen ze nu bij het maken van een browser die mails, agenda\u2019s en contactenlijstjes onderzoekt op verdachte sporen. Je wil bijvoorbeeld weten of twee personen ergens hebben afgesproken. Dat lukt inmiddels aardig.” De software levert nu binnen een paar uur een lijst op van alle kennissen van een verdachte, gerangschikt naar de intensiteit van de contacten.<\/p>\n
Marc Laan<\/a>, zelfstandig ICT-journalist <\/p>\n
Meer over het werk van Maurice van Keulen en zijn collega's vind je hier: TimeTrails (Spatiotemporal Data Warehouses for Trajectory Exploitation)<\/a><\/pre>\n
Meer over richtlijnen voor Big Data onderzoekers staat in deze pdf: To use or not to use - guidelines for researchers and Social Media.pdf<\/a><\/pre>\n
\n
‘Er hoort een recht te zijn om vergeten te worden op internet’
<\/strong><\/h1>\n
marclaan.nl – 21 mei 2014<\/p>\n
Een interview met Jeroen van den Hoven<\/a>, ethicus en hoogleraar Morele Filosofie aan de TU Delft.<\/p>\n
Hoe ver mogen wetenschappers en overheden gaan met het toepassen van Big Data-technologie op priv\u00e9gedrag van burgers? Wij vroegen het aan de Delftse ethicus Jeroen van den Hoven. “De huidige privacywetten zijn hopeloos achterhaald.”<\/strong><\/p>\n
\"\"<\/p>\n
Jeroen van den Hoven (foto) gaat er eens goed voor zitten. Onze vraag of aan Big Data-technologie ethische grenzen gesteld kunnen worden “komt geen seconde te vroeg”, zegt hij in zijn werkkamer aan de TU Delft.
<\/strong>“De bescherming van privacy is door de snelle opkomst van Big-Data-technologie\u00ebn echt een groot probleem aan het worden. Ik denk dat dit d\u00e9 grote ethische kwestie van deze eeuw gaat worden.”<\/p>\n
Van den Hoven is hoogleraar Morele Filosofie aan de TU Delft. Hij is van mening dat wetgeving en politiek hopeloos achterlopen op de razendsnelle opmars van de nieuwe digitale datasleepnetten, die internet en databanken afstruinen op zoek naar alle mogelijke gegevens over menselijke gedragingen. “Daar moeten heel snel nieuwe toezichtsmechanismen voor komen.”<\/p>\n
“Bovendien moet iedere burger wettelijk het recht krijgen vergeten te worden. Letterlijk: het recht gewist te worden uit de geheugens van Google, Facebook en andere datahandelaren.”<\/p>\n
Mag een gemeentelijke sociale dienst het Twittergedrag van zijn cli\u00ebnten verzamelen om subsidiefraude op te sporen?
<\/strong>Van den Hoven: “Dat Twittercommunicatie openbaar is, wil nog niet zeggen dat iedereen daar Big-Dataverzamelingen van mag aanleggen. Als je die gaat koppelen met andere databanken is het ethisch gezien als snel problematisch. Maar ik acht het wel ethisch geoorloofd dit te doen, als een frauderechercheur een opsporingsbevoegdheid heeft, en hij binnen strenge normen van verantwoording opereert.”<\/p>\n
Data verzamelen om bijvoorbeeld fraude op te sporen is toch geen schande?
<\/strong>“Het massaal verzamelen van data voor veiligheid, sociale zekerheid of voor justitiedoelen komt op het eerste gezicht ten goede aan de samenleving. In Itali\u00eb koppelde de overheid een databank met uitkeringen voor slechtzienden met die van de aanvragers van rijbewijzen. Daar rolde nogal wat fraude uit. Maar aan al die verzamelde datastromen kleven enorme privacy-problemen, vooral als je databestanden gaat koppelen.”<\/p>\n
“Er wordt steeds meer bewaard, de opslag kost ook bijna niets meer. En de burgers, die zelf ook massaal hun gegevens op internet rondstrooien, zien onvoldoende in wat het belang van hun privacy is. We zijn bijna vergeten dat wij wettelijke databescherming hebben ingevoerd om een aantal morele redenen. Ik noem er vier:<\/p>\n